Trong thị trường chứng khoán thế giới và cả Việt Nam, có rất nhiều nhà đầu tư từ tổ chức, doanh nghiệp đến các cá nhân, những nhà đầu tư nhỏ lẻ. Từ đó dẫn đến những trường phái đầu tư vô cùng khác nhau và biến tấu tùy theo khẩu vị đầu tư, thị trường biến động và các yếu tố khách quan khác. Trong bài viết dưới đây, chúng ta sẽ tìm hiểu cơ bản về các trường phái đầu tư và đặc biệt đi sâu vào trường phái đầu tư dài hạn.

Dưới đây là một số thông tin căn bản về 2 trường phái đầu tư phổ biến có thể kể tên.

Trường phái đầu tư dài hạn – đầu tư giá trị

Đầu tư giá trị hay mua tích trữ cổ phiếu là hình thức đầu tư vào cổ phiếu mà nhà đầu tư đánh giá được giá trị thực sự của cổ phiếu cao hơn giá cả hiện tại trên thị trường đang rao bán. Từ đó nhà đầu tư sẽ mua tích trữ và đợi thời cơ chín mùi khi giá cổ phiếu bằng với giá trị mà nhà đầu tư dự tính để bán ra và chốt lãi.

Phương pháp này đòi hỏi nhà đầu tư phải có kiến thức về phân tích tài chính doanh nghiệp, đánh giá về kinh tế và các yếu tố liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, thị trường, sự kiên nhẫn và bình tĩnh.

Mua vào khi giá thấp hơn giá trị và bán ra khi cổ phiếu đạt đến giá trị mong muốn.

Trường phái đầu tư ngắn hạn – đầu tư kỹ thuật hay “lướt sóng”

Đầu tư kỹ thuật hay đầu tư “lướt sóng” là phương pháp đầu tư trong đó người mua bán cổ phiếu theo dõi biểu đồ giá và khối lượng của cổ phiếu và đưa ra nhận định về xu hướng thị trường, từ đó ra quyết định mua vào hoặc bán ra theo sự biến động của thị trường để tìm kiếm lợi nhuận.

Phương pháp này đòi hỏi người mua bán cổ phiếu phải cập nhật tin tức thị trường liên tục, đôi khi là “thông tin mật” hoặc là kế hoạch của một hội nhóm đủ lớn để tạo biến động cho toàn bộ thị trường. Từ đó, đưa ra quyết định mua vào khi cổ phiếu chuẩn bị tăng giá và bán ra khi cổ phiếu tăng giá để kiếm lợi nhuận dựa trên khoảng chênh lệch.

Người mua bán phải nắm rõ chi phí và các khoản phát sinh cho việc mua vào và bán ra cổ phiếu vì nếu khoản chênh lệch quá nhỏ sẽ không đủ bù vào các khoản phí bắt buộc cho việc mua bán chứng khoán.

Sau đây, chúng ta sẽ tiếp tục đi sâu phải phương pháp đầu tư dài hạn và mua tích trữ cổ phiếu, phương pháo được tỉ phú Waren Buffet tuân thủ trong suốt quá trình đầu tư chứng khoán của ông.

Đầu tư dài hạn – Mua tích trữ cổ phiếu

Đầu tư giá trị – Mua tích trữ cổ phiếu là việc mua vào cổ phiếu của một doanh nghiệp có giá trị thực cao hơn với mức giá cổ phiếu đang được bán ra trên thị trường, rồi bán ra cổ phiếu khi giá của cổ phiếu bằng hoặc cao hơn mức giá trị bạn đầu đặt ra.

“Mua công ty đừng mua cổ phiếu” – Phil Town

Buy a Business, Not a StockPhil Town

Hãy nhớ lại khái niệm căn bản về công ty cổ phần:

Theo quy định tại Điều 111 Luật Doanh nghiệp 2020, Công ty cổ phần là doanh nghiệp, trong đó:
Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần.

Như vậy hiểu một cách đơn giản nhất nếu bạn sở hữu một phần cổ phiếu của doanh nghiệp thì bạn sẽ trở thành cổ đông, dù nhỏ hay lớn thì bạn cũng là đồng sở hữu và sẽ được hưởng cổ tức nếu công ty ăn nên làm ra và đạt được lợi nhuận dù lớn hay nhỏ. Và lý tưởng hơn là bạn sở hữu toàn bộ cổ phần công ty thì công ty này sẽ thuộc về riêng bạn.

Nếu quy mô công ty càng nhỏ hoặc vừa phải so với số vốn đầu tư của bạn thì khả năng bạn sẽ trở thành chủ sỡ hữu doanh nghiệp sẽ không phải là một điều bất khả thi.

Ý tưởng cơ bản của đầu tư là xem cổ phiếu như một doanh nghiệp, tận dụng cơn dao động của thị trường và tìm kiếm một biên độ an toàn. Đó là những gì Ben Graham đã dạy chúng ta. Dù có trải qua thêm hàng trăm năm nữa, những điều ấy vẫn là nền tảng của đầu tư giá trị.Warren Buffet

Giá bán trên thị trường chưa chắc là giá trị của cổ phiếu

Theo trường phái này việc đầu tư dài hạn đòi hỏi bạn phải đánh giá và xác định được giá trị thực sự của cổ phiếu mà không dựa vào giá bán trên thị trường. Bằng nhiều phương pháp phân tích tài chính từ báo cáo doanh nghiệp hay thị trường và nhiều yếu tố khác, bạn sẽ xác định được giá trị thực sự của doanh nghiệp.

Giá bán trên thị trường chỉ giúp bạn tính được bạn sẽ lời bao nhiêu trên số vốn bỏ ra và đây có phải là lúc thích hợp đẻ mua hay bán cổ phiếu.

Như vậy thì vấn đề khiến bạn trăn trở và đáng suy ngẫm chỉ là bao lâu bạn sẽ đạt được mức lợi nhuận mong muốn hay có nên bán ra khi đang cần rút vốn cho một vấn đề quan trọng khác?

Quy tắc 10-10

Nếu không sẵn lòng giữ cổ phiếu trong 10 năm, đừng cầm nó dù chỉ 10 phút.Phil Town

• Từ quy tắc này sẽ giúp chúng ta loại bỏ những doanh nghiệp không đáng để giữ lâu và chỉ đầu tư theo hướng dài hạn.
• Dĩ nhiên thị trường sẽ luôn biến động trong 10 năm và chúng ta sẽ cần bình thản dù thị trường có như thế nào đi chăng nữa.

Lãi kép trong đầu tư

Với cùng một giá trị cổ phiếu khi bán ra, thì số tiền bạn bỏ ra để mua vào càng thấp, lợi nhuận sẽ càng cao và ngược lại.

Tương tự như hình thức cho vay “tiền góp” hay “vay nặng lãi”,…, Lấy ví dụ, bạn của bạn là A vay bạn một số tiền để mua tủ lạnh là 10 triệu số tiền gốc ban đầu là 10 triệu, lãi suất 10%/năm, thì sau 1 năm lãi suất + gốc sẽ tăng lên 11 triệu, nhưng A không trả số tiền này cả gốc lẫn lãi. Năm tiếp theo, số tiền A phải trả là gốc 11 triệu và 10% lãi suất, tức 12.1 triệu. Con số này sẽ ngày càng tăng và sau 10 năm 10 triệu sẽ thành 25.94 triệu – số tiền mà A sẽ phải trả. (Dù cho bạn có giấy nợ hẳn hoi thì khi A kiện ra tòa ắt hẳn bạn phải gặp rắc rối vì cách tính lãi này)

Tuy nhiên, đối với phương thức đầu tư cổ phiếu dài hạn, tỷ suất lợi nhuận có thể cao hơn rất nhiều và số tiền bạn thực sự nhận được có thể trở nên khổng lồ nhưng bạn sẽ không bị rắc rối với pháp luật.

Trở ngại lớn nhất

Không tính đến các khả năng như thiên tai, hoặc tận thế thì có lẽ điều bạn phải vượt qua chính là cảm xúc của chính bạn:

• Khi giá cổ phiếu rớt không phanh và cả thị trường đang náo loạn bán đổ bán tháo thì bạn vẫn đủ tự tin tiếp tục mua vào nó?
• Bạn vẫn đủ bình tĩnh nắm giữ cổ phiếu khi tất cả mọi người xung quanh đều đang bán ra và than phiền vì đã phải cắt lỗ?
• Là bạn ngu ngốc hay họ không đủ thông minh, bạn sẽ vượt qua tác động từ bạn bè, những người thân cận đang khuyên bạn hết lòng hãy bán chúng càng nhanh càng tốt?

Những câu hỏi trên có lẽ sẽ là trở ngại lớn nhất mà phương pháp này đòi hỏi bạn phải có câu trả lời nhất quán.

Đây là phương pháp được chứng thực trên thực tế

Những nhà đầu tư cổ phiếu nổi tiếng trên thế giới, đặc biệt phải kể đến là huyện thoại Warren Buffet đã tận dụng nó để trở thành một trong những người giàu nhất trên thế giới.

Nếu bạn là một người thích ăn phở và hầu như bạn sẽ tiêu thụ phở mỗi tuần, và bạn không phải là người nuôi bò, thì bạn sẽ mong muốn giá thịt bò lên hay xuống? Dĩ nhiên bạn sẽ không muốn giá thịt bò tăng kéo theo giá tô phở tăng lên và mỗi ngày bạn phải bỏ ra thêm 5 hoặc 10 ngàn chỉ để ăn cùng 1 tô phở. Không tính trường hợp bạn ăn phở gà nhé!

Nghịch lý này trong đầu tư không phải ai cũng hiểu hoặc muốn hiểu. Tương tự như phở, giá cổ phiếu tức giá thịt bò càng tăng thì bạn vẫn chỉ có một tô phở như nhau cho mỗi buổi sáng hay 1 cổ phiếu. Vậy thì giá thịt bò càng giảm, số tiền bạn phải trả cho tô phở sẽ giảm xuống, vẫn ngon và no bụng. Điều đáng nói là cổ phiếu không cần phải ăn mỗi ngày và bạn có thể trữ lại cho nhiều năm sau không giống như phở. Vậy thì tại sao bạn không mua cho mình nhiều tô phở để đầu tư khi giả cả thực sự xuống thấp hơn giá trị của một tô phở. Một tô phở full topping 50k nay chỉ còn 20k, tại sao không?

NOTE
1. Học cách xác định giá trị của doanh nghiệp thông qua các phương pháp phân tích tài chính, như phân tích báo cáo tài chính.
2. Mua vào khi giá còn thấp hơn giá trị và khi bạn vẫn còn vốn.
3. Nếu bạn không sẵn lòng giữ một doanh nghiệp 10 năm theo quy tắc 10-10 thì đừng mua cổ phiếu của nó.
4. Bán ra khi giá trên thị trường bằng hoặc cao hơn giá trị bạn đã định được.